Onco-Active

Informatie over een speciaal beweeg/coach programma voor (ex)kanker patiënten.

Klik hier om de informatie op deze pagina als pdf te downloaden.

Elk jaar krijgen ongeveer 75.000 mensen in Nederland te horen dat ze kanker hebben. Dankzij wetenschappelijke  ontwikkelingen worden steeds meer succesvolle therapieën ontwikkeld en overleven veel van deze mensen de vreselijke ziekte. De oncologie therapieën hebben helaas vaak bijwerkingen, zowel op de korte als de langere termijn.

Er komt steeds meer wetenschappelijk bewijs dat bewegen een positieve invloed heeft in het verbeteren van de kwaliteit van leven van (ex)kanker patiënten. Vermoeidheid is één van de meest voorkomende en hinderlijke bijwerkingen van de kankerbehandeling. Tot ver na de behandeling kan een extreme vermoeidheid blijven bestaan. Sinds enkele jaren blijkt uit wetenschappelijk onderzoek dat het bekende gezegde " rust roest" ook hier geldt. Fysieke activiteit, mits goed gedoseerd, is essentieel.

Niet alleen vermoeidheid is een hinderlijke en voor het gevoel invaliderende bijwerking van de kanker behandeling. Hart- en vaatziekten, veranderd weefsel, invloed op de hormonale situatie, veranderd herstel na inspanning, osteoporose, pijn, verslechtering van het zenuwstelsel zijn enkele bijwerkingen die voor kunnen komen.

Een goede begeleiding van mensen die net gehoord hebben dat ze kanker hebben, mensen die in het traject van kankerbehandeling zitten en mensen die de kankerbehandeling hebben beëindigd, is zeer belangrijk. Veel problemen kunnen worden voorkomen of geminimaliseerd een goede en juiste inspanning. Met Onco-Active heeft Spectrum Leeuwarden een bewegingsprogramma in huis voor:

  • Mensen die aan het begin staan van een ingrijpende kanker therapie;
  • Mensen die een (intensieve) kankerbehandeling ondergaan in het ziekenhuis;
  • Mensen die na beëindiging van de kankertherapie de lange termijngevolgen van deze therapie willen voorkomen of bestrijden.

Onco-Active is een flexibel beweeg/coach programma,  gebaseerd op de nieuwste wetenschappelijke inzichten en de ervaringen welke Spectrum Leeuwarden sinds 1995 heeft opgedaan met (ex)kanker patiënten. In tegenstelling tot het programma "Herstel en Balans" welke in ziekenhuizen en revalidatiecentra wordt gegeven, zit psychologische behandeling en groepssessies niet standaard in Onco-Active. Met Onco-Active richt Spectrum Leeuwarden zich vooral op de fysieke kant van het herstel. Indien gewenst kan op individuele basis een psycholoog of diëtist ingeschakeld worden. Dat Onco-Active werkt, bewijst het artikel in de Leeuwarder Courant van 2 mei 2009. Klik hier als u het artikel wilt lezen (pdf). Het beweeg- en coachprogramma wordt geïndividualiseerd per patiënt na een uitgebreide intake.

Onco-active combineert diverse werk- en trainingsmodellen. Hierbij wordt gebruik gemaakt van een aangepast model (gemodificeerd model) naar Vlaeyen (1995, 2000), basis beweegmodel en trainingsprincipes uit de sport. Klik hier voor het gemodificeerde model van Vlaeyen. Het programma wordt geïndividualiseerd en is afhankelijk van de mogelijkheden welke de patiënt (nog) heeft.

Analoog aan het model van Vlaeyen voor pijn wordt in Onco-Active vermoeidheid bekeken. Zowel  angst voor pijn als angst voor vermoeidheid geeft in beide gevallen kans op disuse of decontionering. Net als pijn kan vermoeidheid een invaliderend effect krijgen. Vermoeidheid bij kanker lijkt een ongrijpbaar item te zijn. Uit onderzoek blijkt dat dit lang niet altijd waar is. 16 september 2010 gaf Aad van der Windt (sportfysiotherapeut) en Edward Fiets (internist-oncoloog) in het kader van de themadag " Toekomst na Kanker", georganiseerd door MCL i.s.m. het Integraal Kankercentrum Noord Oost. Klik hier voor de powerpointpresentatie.

Klik hier voor de intro horend bij de powerpointpresentatie.

De intake bestaat uit de volgende componenten:

  • Uitgebreid vraaggesprek met daarna (indien relevant) een lichamelijk onderzoek;
  • Invullen van enkele vragenlijsten om meer inzicht te krijgen in diverse aspecten;
  • Conditietest;
  • Evaluatie van de intake en opstellen van een programma. Het programma bestaat uit diverse elementen, afhankelijk van de uitkomsten.

Het beweeg/coach programma bestaat uit de volgende mogelijkheden welke in elkaar over (kunnen) gaan:

  • Voorlichting over de diverse aspecten waar de (ex)oncologie patiënt mee te maken heeft/krijgt.
  • Fysiotherapeutische interventies om beperkingen in mobiliteit te bestrijden. Vrouwen die een borstoperatie hebben ondergaan, zullen beperkt zijn in de beweeglijkheid van de arm/schouder. Het oplossen van dit probleem is belangrijk voor het goed kunnen functioneren.
  • Thuistrainingsprogramma voor elke dag. Dit programma is heel flexibel en sluit aan op de mogelijkheden en wensen van de patiënt. De bedoeling hiervan is het ontwikkelen/ stimuleren van een actieve levenswijze en het voorbereiden van het lichaam op toenemende activiteiten.
  • Cognitief gedragsgeoriënteerde benadering met graded activity. De vicieuze cirkel (blauw in het gemodificeerde model van Vlaeyen) moet doorbroken worden door een gedragsverandering (weten dat bewegen mag en mogelijk is) en het oefenen binnen de mogelijkheden van de patiënt. Stapje voor stapje (graded activity) wordt de belasting opgevoerd en de spiraal doorbroken. Het inspanningsniveau van dit model is laag, maar voldoende voor verbetering van de conditie. De vermoeidheid wordt hiermee bestreden.
  • Inspanningsgerelateerde benadering. De patiënt kan in deze benadering inspanning goed aan en de vermoeidheid is veel minder (geworden). In het gemodificeerde model naar Vlaeyen zit de patiënt in de rode cirkel. De gewone inspannings- en trainingswetten kunnen in deze situatie gehanteerd worden.
  • Sportgerelateerde benadering. Met deze benadering gaan we nog een stap verder dan de inspanningsgerelateerde benadering. De patiënt wordt weer sporter en wordt naar het gewenste sportniveau begeleid.

Voor wie?

Onco-Active is een programma voor alle (ex)kanker patiënten:

  • Voor mensen die net te horen hebben gekregen dat ze kanker hebben en een behandeling nodig hebben.

Doel van Onco-Active: verbetering van de conditie zodat de komende kankertherapie beter op te vangen is.

  • Voor mensen die kankertherapie volgen.

Doel van Onco-Active: zo goed mogelijk behouden van de opgedane conditie voor de start van de kankertherapie. Daarnaast het opdoen van quality time.

  • Voor mensen die herstellende zijn van de kankertherapie.

Doel van Onco-Active: verbetering van de door de kankertherapie aangetaste conditie en de ontstane gevolgen (vermoeidheid, pijn, beweegbeperkingen, etc) van de kankertherapie. Daarnaast het opdoen van quality time. 

Doel van Onco-Active:

Quality Time (her)winnen

Balans (her)vinden